Wapen van Jerevan, Republiek Armenië Sticker

Jerevan (UK: /ˌjɛrəˈvæn/ YERR-ə-VAN, US: /-ˈvɑːn/, -⁠VAHN; Armeens: UtiliaansBeschrevenԵ ր և ա ն ɛ ɾ ɛ ˈ ɑkkerdonoverkomelijkN; soms gespeld als Erevan) is de hoofdstad en grootste stad van Armenië, evenals een van 's werelds oudste continu bewoonde steden. Gelegen langs de rivier de Hrazdan, is Jerevan het administratieve, culturele en industriële centrum van het land, als zijn primaatstad. Het is de hoofdstad sinds 1918, de veertiende in de geschiedenis van Armenië en de zevende gelegen in of rond de vlakte van Ararat. De stad dient ook als de zetel van het Araratisch Pauselijk Bisdom, dat is het grootste bisdom van de Armeens-Apostolische Kerk en een van de oudste bisdommen in de wereld. De geschiedenis van Jerevan gaat terug tot de 8e eeuw voor Christus, met de oprichting van het fort van Erebuni in 782 voor Christus door koning Argishti I van Urartu aan het westerne uiteinde van de Ararat-vlakte. Erebuni werd "ontworpen als een groot administratief en religieus centrum, een volledig koninklijke hoofdstad." Tegen het einde van het oude Armeense koninkrijk werden nieuwe hoofdsteden opgericht en Jerevan werd minder belangrijk. De stad werd grotendeels ontvolkt door de Grote Surgun van 1603-1605, toen het Safaviden-rijk honderdduizenden Armeniërs met geweld naar Iran deporteerde. In 1679 werd de stad grotendeels verwoest door een aardbeving en vervolgens op kleinere schaal herbouwd. In 1828 werd Jerevan onderdeel van het Russische Rijk, wat leidde tot de repatriëring van Armeniërs wier voorouders in de 17e eeuw onder dwang waren verplaatst. Na de Eerste Wereldoorlog werd Jerevan de hoofdstad van de Eerste Republiek Armenië, toen duizenden overlevenden van de Armeense genocide in het Ottomaanse Rijk in het gebied aankwamen. De stad breidde zich snel uit in de 20e eeuw, terwijl Armenië deel uitmaakte van de Sovjet-Unie. In een paar decennia werd Jerevan getransformeerd van een provinciestad binnen het Russische Rijk naar het belangrijkste culturele, artistieke en industriële centrum van Armenië, en werd het de zetel van de nationale overheid. Met de groei van de Armeense economie heeft Jerevan een grote transformatie ondergaan. Er is veel gebouwd in de stad sinds het begin van de jaren 2000, en winkels zoals restaurants, winkels en straatcafés, die zeldzaam waren in de Sovjettijd, zijn vermenigvuldigd. In 2011 telde Jerevan 1.060.138 inwoners, iets meer dan 35% van de totale bevolking van Armenië. In 2022 was het aantal inwoners gestegen tot 1.086.677. Yerevan werd door UNESCO uitgeroepen tot de World Book Capital 2012. Jerevan is een geassocieerd lid van Eurocities. Van de opmerkelijke bezienswaardigheden van Jerevan wordt het fort van Erebuni beschouwd als de geboorteplaats van de stad, de Katoghike Tsiranavor-kerk is de oudste overgebleven kerk van Jerevan en de Sint-Gregoriuskathedraal is de grootste Armeense kathedraal ter wereld. Tsitsernakaberd is het officiële gedenkteken voor de slachtoffers van de Armeense genocide. De stad is de thuisbasis van verschillende operahuizen, theaters, musea, bibliotheken en andere culturele instellingen. De Nationale Galerij van Armenië is het grootste kunstmuseum in Armenië en deelt een gebouw met het Historisch Museum van Armenië, en de Matenadaran bevat een van de grootste opslagplaatsen van oude boeken en manuscripten in de wereld.