litho Gruss aus Bielitz-Biala Briefkaart

De uitbreiding (gevectoriseerd en anti-aliased) van een briefkaart van ca. 1897 lithograaf (door ons gerestaureerd en versterkt) van Bielitz-Biala (Bielsko), Polen. Topaanbieding op de litho is: Sparkassegebäude (Savings Bank Building), Synagoge (synagoge), Volksschule (school, hogeschool), Israel Tempel (Joodse tempel), Feuerwehr Depot (brandweerstation) Bielsko [ˈbjɛ lskɔ] (luisteren) (Duits: Bielitz, Tsjechisch: Bílsko) was tot 1950 een onafhankelijke stad in Cieszyn Silesia, Polen. In 1951 werd de nieuwe stad Bielsko-Biała Krakowska samen met Biała opgericht. Bielsko is het westerne deel van die stad. De Bielsko is in de 13de tot 14de eeuw opgericht door de dukes van de Piast Cieszyn in de rivier de Biała. Het werd voor het eerst genoemd in een schriftelijk document in 1312. Aanvankelijk werd het centrum door de Duitsers tot het grootste Duits-taalcentrum (Deutsche Sprachinsel Bielitz) in het Hertogdom Teschener en bleef het tot het einde van de Tweede Wereldoorlog zo. In 1572 kreeg zij autonomie als het Hertogdom van Bielsko. In de 18e eeuw heeft zich een snelle ontwikkeling van de textielindustrie voorgedaan, en aan het begin van de 19e eeuw werkten meer dan 500 wevers in de stad[1] Na de scheiding van Cieszyn Silesia in 1920 tussen Polen en Tsjechoslowakije, ondanks de protesten van de lokale Duitsers, werd het deel van Polen. Volgens de Oostenrijkse volkstelling van 1910 had de stad 18.568 inwoners. De volkstelling vroeg mensen om hun moedertaal: 15.144 (84,3%) waren Duits, 2.568 (14,3%) waren Pools en 136 (0,7%) waren Tsjechisch. De joden mochten het Jiddisch niet uitroepen, en de meesten van hen verklaarden dus de Duitse taal als hun moedertaal. De meest bevolkte religieuze groepen waren rooms-katholieken met 10.378 (55,9%), gevolgd door protestanten met 4.955 (26,7%) en de joden met 3.024 (16,3%).[2] Het overgrote deel van de joden werd tijdens de Tweede Wereldoorlog uitgeroeid door nazi's en de Duitse bevolking. uitgezet na de oorlog. (bron: Wikipedia)